Chọn micro cho hội nghị và biểu diễn theo 6 tình huống: bục phát biểu, MC di chuyển, toạ đàm, hát live, hỏi đáp, quay phim. Vì sao micro bị hú và cách tránh.
Trả lời ngắn: Chọn micro cho hội nghị và biểu diễn nên đi từ tình huống dùng, không từ tên thiết bị. Đứng bục: micro cổ ngỗng. MC di chuyển: cầm tay không dây. Toạ đàm ngồi ghế: cài ve áo từng người. Hát live có ban nhạc: micro biểu diễn kèm loa monitor. Hỏi đáp khán giả: micro cầm tay riêng và người chạy micro. Quay phim: lấy tiếng từ bàn trộn. Phần lớn sự cố micro đến từ cách cầm, vị trí đứng so với loa và số micro không dây chạy cùng lúc, không phải từ thiết bị.
Bài này dành cho người tổ chức phải quyết định thuê loại micro nào cho chương trình sắp tới. Creps cho thuê thiết bị kèm kỹ thuật viên, nên góc nhìn ở đây là góc của người đứng sau bàn trộn: loại nào hợp việc gì, và lỗi nào ê-kíp gặp lại ở gần như mọi chương trình.
Mục lục
Ba loại micro bạn sẽ gặp khi đi thuê
Thị trường có hàng trăm mẫu micro, nhưng ở một sự kiện thuê ngoài, bạn gần như chỉ gặp ba nhóm. Nhớ ba nhóm này là đủ để nói chuyện với đơn vị cho thuê.
| Loại |
Hình dáng |
Điểm mạnh |
Điểm yếu |
| Micro cầm tay không dây |
Thân tròn, đầu lưới, có tay cầm |
Bền, tiếng đầy, chống hú tốt nhất trong ba loại, ai cũng biết dùng |
Chiếm một tay, người không quen hay cầm sai |
| Micro cài ve áo (lavalier) và micro đeo tai (headset) |
Đầu thu nhỏ bằng hạt đậu, dây nối xuống bộ phát đeo thắt lưng |
Rảnh hai tay, lên hình gọn, tiếng đều dù quay đầu |
Nhạy với ma sát vải, dễ hú hơn micro cầm tay, cần người gắn đúng chỗ |
| Micro cổ ngỗng và micro hội nghị để bàn |
Cần dài uốn được, đế gắn bục hoặc bàn |
Cố định, không ai phải cầm, hợp bục phát biểu và bàn chủ toạ |
Người nói phải đứng đúng chỗ, xa đầu micro là tiếng nhỏ hẳn |
Có một nhóm thứ tư ít khi người tổ chức phải quan tâm: micro nhạc cụ, gắn vào trống, kèn, thùng đàn. Nhóm này ê-kíp và ban nhạc tự lo, bạn chỉ cần báo trước là có ban nhạc.
Chọn micro theo 6 tình huống dùng
Tình huống 1: người phát biểu đứng bục
Nên dùng: micro cổ ngỗng gắn sẵn trên bục, hoặc micro cầm tay cắm vào chân đứng đặt cạnh bục. Với chương trình có quay phim hoặc có lãnh đạo cấp cao phát biểu, ê-kíp thường gắn hai micro cổ ngỗng trên cùng một bục. Một cái là dự phòng, và cũng để hình quay không bị lệch khi người nói nghiêng đầu.
Vì sao: người phát biểu thường cầm giấy hoặc bấm máy tính chuyển slide, nên cần rảnh tay. Micro cố định cũng giúp kỹ thuật viên giữ mức âm ổn định, vì khoảng cách từ miệng đến micro gần như không đổi.
Lỗi hay gặp: người cao và người thấp lên cùng một bục. Cần micro chỉnh cho người trước, người sau cúi xuống đọc giấy và tiếng xa dần. Kỹ thuật viên có thể kéo mức lên, nhưng kéo lên là kéo cả tiếng ồn phòng và tăng nguy cơ hú. Cách giải quyết nằm ở người dẫn chương trình: một câu nhắc "mời anh chị chỉnh micro ngang miệng" trước khi bắt đầu. Ở chương trình có nhiều người phát biểu, hãy nhờ ê-kíp cử một người đứng cạnh bục để chỉnh cần micro sau mỗi lượt.
Tình huống 2: MC di chuyển trên sân khấu
Nên dùng: micro cầm tay không dây. MC chuyên nghiệp thường quen tay với loại micro biểu diễn có đầu lưới lớn, và nhiều người sẽ hỏi trước tên micro, vì họ đã biết micro nào hợp giọng mình.
Vì sao: MC là người nói nhiều nhất và đi nhiều nhất trong chương trình. Micro cầm tay cho họ chủ động khoảng cách với miệng, muốn nhấn thì đưa sát, muốn nhẹ thì lùi ra. Micro cài áo không cho phép điều đó.
Lỗi hay gặp: MC cặp dùng chung một micro. Cả buổi hai người chuyền qua lại, thỉnh thoảng cùng nói vào một micro nên tiếng người này to người kia nhỏ. Hãy thuê hai micro cho hai MC ngay từ đầu. Lỗi thứ hai là MC đi xuống sảnh giao lưu với khách và đứng ngay trước một loa, micro lập tức rít. Phần này nói kỹ ở mục micro bị hú.
Tình huống 3: toạ đàm nhiều người ngồi
Nên dùng: micro cài ve áo cho từng khách mời nếu họ ngồi sofa hoặc ghế đơn. Nếu ngồi bàn dài kiểu hội nghị, dùng micro cổ ngỗng hoặc micro hội nghị để bàn, mỗi người một cái.
Vì sao: toạ đàm hay ở chỗ người ta cắt lời nhau, đối đáp nhanh. Một micro cầm tay chuyền cho bốn người sẽ giết nhịp trò chuyện, vì mỗi lần muốn nói phải chờ micro đến tay. Mỗi người một micro thì kỹ thuật viên chỉ việc mở kênh của ai đang nói.
Lỗi hay gặp: micro cài ve áo bị sột soạt. Nguyên nhân gần như luôn là cà vạt, khăn choàng, dây chuyền hoặc tóc dài chạm vào đầu micro mỗi khi người nói cử động. Ê-kíp có kinh nghiệm sẽ gắn micro lệch sang bên áo, tránh đường đi của cà vạt, và nhắc khách mời vén tóc ra sau. Người nói cũng hay quay hẳn sang bên để nói với người ngồi cạnh, làm miệng đi xa micro. Khi toạ đàm có hơn bốn người hoặc có phần trao đổi với khán giả, hãy chuẩn bị thêm một micro cầm tay đặt trên bàn cho người điều phối.
Tình huống 4: hát live có ban nhạc
Nên dùng: micro cầm tay loại dành cho biểu diễn, có dây hoặc không dây tuỳ ca sĩ, đi cùng loa monitor đặt dưới chân. Ca sĩ hát nhóm cần mỗi người một micro. Bộ trống và nhạc cụ có micro riêng, do ê-kíp và ban nhạc phối hợp.
Vì sao: khi có ban nhạc, sân khấu rất ồn. Micro biểu diễn được thiết kế để thu tiếng ở sát miệng và bỏ bớt tiếng từ phía sau và hai bên, nhờ vậy giọng hát nổi lên trên tiếng trống và guitar. Monitor để ca sĩ nghe được chính mình. Không có monitor, ca sĩ sẽ hát chênh mà không biết, và sẽ yêu cầu tăng loa chính lên, làm cả hệ thống tiến gần đến ngưỡng hú.
Lỗi hay gặp: ban tổ chức thuê micro theo số người nói, quên số người hát. Đến giờ diễn mới phát hiện tiết mục song ca chỉ có một micro. Lỗi thứ hai là ca sĩ hát bằng micro cài áo mượn từ phần toạ đàm. Micro cài áo thu tiếng cả không gian, đứng cạnh trống là tiếng trống át hết giọng. Nếu chương trình có tiết mục văn nghệ nội bộ, hãy đọc thêm bài quy trình soundcheck sự kiện để biết vì sao phần hát phải được thử riêng trước giờ diễn.
Tình huống 5: hỏi đáp với khán giả
Nên dùng: một hoặc hai micro cầm tay không dây dành riêng, kèm một người chạy micro trong khán phòng. Với hội trường lớn có lối đi giữa, có thể đặt micro cầm tay trên chân đứng ở lối đi để người hỏi bước ra.
Vì sao: micro dùng cho khán giả không nên là micro của MC. Khi micro đi xuống hàng ghế, MC trên sân khấu không còn gì để nói, và người dưới hàng ghế thường quên trả. Đây đúng là lỗi từng được kể trong bài checklist tổ chức sự kiện công ty: người lên nhận giải cầm micro của MC đi thẳng về bàn.
Lỗi hay gặp: khán giả cầm micro cách miệng một gang tay và nói nhỏ, cả phòng không nghe. Quy tắc ê-kíp hay áp dụng là người chạy micro cầm micro, khán giả chỉ nói vào, không đưa micro ra khỏi tay mình. Vừa giữ khoảng cách đúng, vừa không mất micro. Kỹ thuật viên cũng sẽ tắt kênh micro khán giả khi không có ai hỏi, vì một micro mở mà không ai nói là một nguồn hú ngồi chờ.
Tình huống 6: quay phim cần tiếng sạch
Nên dùng: cùng loại micro của các tình huống trên, nhưng đội quay phải lấy tiếng thẳng từ bàn trộn qua một đường ra riêng, không thu bằng micro gắn trên máy quay. Với phỏng vấn riêng ở góc sảnh, dùng micro cài ve áo nối thẳng vào máy quay.
Vì sao: micro trên máy quay thu tiếng phòng, tức là tiếng loa dội lại cộng tiếng khách nói chuyện. Tiếng từ bàn trộn là tiếng đã được cân, sạch và không có tiếng vang của hội trường. Đây là chi tiết đội quay có kinh nghiệm luôn hỏi kỹ thuật âm thanh ngay lúc đến, còn đội quay ít kinh nghiệm thì đến lúc dựng phim mới biết tiếng không dùng được.
Lỗi hay gặp: đội quay và đội âm thanh là hai đơn vị khác nhau và không ai nối hai bên. Hãy cho hai bên số điện thoại của nhau trước ngày diễn, và hỏi đơn vị âm thanh có sẵn đường ra cho máy quay không. Nếu chương trình phát trực tiếp, đường ra này càng quan trọng vì không có cơ hội sửa sau.
Bảng tóm tắt: tình huống nào, micro nào
| Tình huống |
Loại micro nên dùng |
Số lượng tối thiểu |
Điều cần nhớ |
| Phát biểu đứng bục |
Cổ ngỗng gắn bục hoặc cầm tay trên chân |
1, thêm 1 dự phòng nếu quay phim |
Chỉnh cần micro sau mỗi người |
| MC di chuyển |
Cầm tay không dây |
1 mỗi MC |
Không đi ngang trước loa |
| Toạ đàm ngồi ghế |
Cài ve áo mỗi người, hoặc cổ ngỗng nếu ngồi bàn |
1 mỗi khách mời |
Tránh cà vạt, tóc, dây chuyền |
| Hát live có ban nhạc |
Cầm tay loại biểu diễn kèm monitor |
1 mỗi ca sĩ |
Không mượn micro cài áo để hát |
| Hỏi đáp khán giả |
Cầm tay không dây riêng, có người chạy micro |
1 đến 2 |
Người chạy micro giữ micro, khán giả chỉ nói |
| Quay phim, phát trực tiếp |
Lấy tiếng từ bàn trộn |
1 đường ra riêng |
Nối đội quay với đội âm thanh trước ngày diễn |
Cộng thêm một quy tắc chung: luôn có một micro cầm tay không dây dự phòng, đã lắp pin, đã bật, đặt trên bàn trộn hoặc trong tay người dưới sân khấu. Chi tiết vì sao nó phải ở một tần số khác nằm ở mục micro không dây bên dưới.
Micro bị hú: ba nguyên nhân do người dùng gây ra
Tiếng rít chói tai ở hội trường là hiện tượng tiếng từ loa quay ngược lại micro, được khuếch đại rồi lại ra loa, thành vòng lặp. Kỹ thuật viên đã cân hệ thống lúc soundcheck để vòng lặp này không tự khởi động. Nhưng có ba việc người cầm micro làm được để phá kết quả đó trong một giây.
Bịt đầu lưới micro khi cầm. Đây là lỗi số một ở người không chuyên và cả ở nhiều ca sĩ nghiệp dư bắt chước dáng cầm trên tivi. Đầu lưới là nơi micro "nghe" theo một hướng nhất định và bỏ qua các hướng khác. Bàn tay ôm quanh đầu lưới làm micro mất khả năng bỏ qua đó, thu tiếng từ mọi phía kể cả từ loa, tiếng trở nên ồm và hú rất nhanh. Cách cầm đúng đơn giản: nắm phần thân, để đầu lưới hở hoàn toàn, đưa cách miệng khoảng một nắm tay.
Đi ngang trước mặt loa. Loa chính đặt hai bên sân khấu, chĩa ra khán giả. Kỹ thuật viên tính toán chống hú cho micro đứng phía sau mặt loa. Ngay khi MC bước xuống sảnh, đi ngang qua trước loa để giao lưu với bàn khách, micro nằm thẳng trong luồng tiếng của loa và rít ngay. Ê-kíp có kinh nghiệm sẽ chỉ cho MC "vạch" không được bước qua ngay lúc soundcheck. Nếu chương trình bắt buộc có phần MC đi xuống khán giả, hãy báo trước để kỹ thuật viên bố trí loa và giữ mức micro phù hợp cho lộ trình đó.
Chĩa micro về phía loa monitor. Loa monitor nằm dưới chân ca sĩ, chĩa lên trên. Khi ca sĩ cúi người chào hoặc hạ micro xuống ngang hông với đầu micro hướng xuống sàn, đầu micro đang nhìn thẳng vào monitor. Lỗi này ít gặp ở người hát chuyên nghiệp nhưng rất hay gặp ở tiết mục văn nghệ nội bộ.
Khi tiếng hú đã nổ ra, việc của người cầm micro là hạ micro xuống và bước lùi một bước, việc của kỹ thuật viên là cắt tần số đang hú trên bàn trộn. Cách xử lý trong vài giây từ phía bàn trộn đã có ở bài checklist âm thanh sự kiện. Điều người tổ chức nên biết là: vặn nhỏ toàn bộ hệ thống không phải cách đúng, vì sau đó cả phòng không nghe được gì, còn nguyên nhân thì vẫn còn nguyên.
Micro không dây cho sự kiện: bao nhiêu cái chạy cùng lúc được?
Micro không dây tiện đến mức nhiều người tổ chức muốn tất cả micro đều không dây. Có hai giới hạn kỹ thuật cần biết trước khi quyết định số lượng.
Giới hạn thứ nhất là tần số. Mỗi micro không dây là một máy phát sóng nhỏ, và mỗi cái cần một kênh tần số riêng không trùng với cái khác. Tại Việt Nam, micro không dây chỉ được hoạt động trong một số băng tần nhất định, trong đó băng phổ biến nhất cho thiết bị chuyên nghiệp là 470 đến 694 MHz, nằm trong danh mục thiết bị vô tuyến điện được miễn giấy phép sử dụng tần số theo Thông tư 08/2021/TT-BTTTT, sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 01/2025/TT-BKHCN (Cục Tần số vô tuyến điện). Đây cũng là lý do đơn vị cho thuê nghiêm túc chỉ dùng micro nhập chính ngạch đúng băng tần, vì thiết bị sai băng tần vừa bị xử phạt vừa dễ bị nhiễu bởi sóng truyền hình và di động.
Giới hạn thứ hai là nhiễu lẫn nhau. Khi nhiều micro không dây chạy trong cùng một phòng, sóng của chúng trộn với nhau tạo ra các tần số phụ, và các tần số phụ này có thể rơi đúng vào kênh của một micro khác. Càng nhiều micro, càng nhiều tổ hợp phải tránh. Tài liệu kỹ thuật về micro không dây gọi đây là nhiễu xuyên điều chế và coi nó là vấn đề chính khi vận hành nhiều hệ thống tại một địa điểm (Wikipedia, Wireless microphone). Con số bao nhiêu micro là đủ an toàn thì tuỳ dòng máy và tuỳ địa điểm, không có mức chung ghi trong tài liệu. Nói theo cách làm của ê-kíp chúng tôi: với bộ thu phổ thông, khoảng bốn tới sáu micro không dây chạy song song là ngưỡng bắt đầu phải cẩn thận, và đó là kinh nghiệm vận hành chứ không phải thông số kỹ thuật. Muốn nhiều hơn phải dùng dòng máy có khả năng phối hợp tần số tự động, và phải quét sóng tại chính địa điểm đó lúc dựng. Khi đi thuê, cách chắc chắn nhất là nói trước số micro không dây cần chạy cùng lúc và hỏi bên cho thuê có quét sóng tại địa điểm trước không.
Từ hai giới hạn này rút ra ba việc thực tế:
- Hội trường khách sạn lớn và trung tâm hội nghị là nơi khó nhất. Cùng toà nhà có thể có ba bốn sự kiện chạy song song, mỗi phòng vài micro không dây, cộng thêm bộ đàm của khách sạn. Kênh mặc định trong máy rất dễ trùng với phòng bên cạnh. Triệu chứng là tiếng rẹt rẹt hoặc mất tiếng chớp nhoáng khi người cầm micro đi sang một góc nhất định. Ê-kíp phải quét sóng và đặt kênh thủ công ngay lúc dựng, không cắm là xong.
- Micro dự phòng phải nằm ở một tần số khác và đã bật sẵn. Nếu micro chính bị nhiễu vì trùng kênh với phòng bên, micro dự phòng cùng kênh cũng nhiễu y hệt. Micro dự phòng đúng nghĩa là micro đã lắp pin, đã bật, đã thử, ở kênh khác, đưa lên là dùng ngay.
- Không phải micro nào cũng cần không dây. Micro bục phát biểu và micro bàn chủ toạ nên là loại có dây. Chúng không di chuyển, có dây thì không lo pin, không lo trùng kênh, và để dành kênh không dây cho MC, ca sĩ và khán giả.
Chi tiết cuối cùng về pin: ê-kíp chuyên nghiệp thay pin mới cho toàn bộ micro không dây trước giờ đón khách, không dùng pin đã qua soundcheck cho suốt chương trình. Một micro hết pin giữa bài phát biểu của khách mời quan trọng là sự cố không có cách nào che.
Micro hội nghị không thay được micro biểu diễn
Nhiều địa điểm có sẵn hệ thống micro hội nghị để bàn: mỗi ghế một micro cần dài, có nút bấm, đèn đỏ sáng khi đang nói. Hệ thống này rất hợp cho họp, đại hội, phiên thảo luận. Nhưng người tổ chức hay hỏi: đã có sẵn rồi, có cần thuê thêm micro cho phần văn nghệ không?
Câu trả lời là có, và lý do nằm ở cách hai loại micro được thiết kế.
Micro hội nghị được thiết kế cho giọng nói ở âm lượng vừa, người ngồi yên cách micro một khoảng cố định, trong phòng không có nhạc. Nó thu nhạy và thu rộng để người nói không phải sát micro. Đưa nó lên sân khấu có ban nhạc, nó thu luôn tiếng trống và tiếng loa, gần như không thể tránh hú. Cầm cần micro hội nghị lên để hát cũng là hình ảnh không ai muốn có trong video sự kiện.
Micro biểu diễn thì ngược lại: chịu được âm lượng lớn sát miệng, chỉ thu từ phía trước, bỏ qua phần lớn tiếng xung quanh. Đổi lại nó đòi hỏi người dùng cầm sát miệng, nên không hợp cho người ngồi họp nói chuyện nhẹ nhàng.
Vì vậy, một hội nghị có tiết mục văn nghệ mở màn hoặc gala dinner buổi tối cần cả hai hệ thống. Điều cần hỏi địa điểm là hệ thống micro hội nghị có sẵn có nối được vào bàn trộn của đơn vị thuê ngoài không, để phần lễ và phần văn nghệ dùng chung một dàn loa và một người điều khiển. Nếu không nối được, sẽ có hai hệ thống loa chạy song song trong cùng phòng, và người phát biểu ở bục nghe tiếng mình dội từ hai phía.
Cần nói gì với đơn vị cho thuê
Bạn không cần biết tên model. Bạn chỉ cần trả lời được sáu câu sau khi liên hệ, và đơn vị cho thuê tử tế sẽ tự ra cấu hình micro đúng.
- Có bao nhiêu người nói: MC, người phát biểu, khách mời toạ đàm, và họ đứng hay ngồi?
- Có bao nhiêu người hát, có ban nhạc không, có tiết mục song ca hay tốp ca không?
- Có phần hỏi đáp với khán giả không, hội trường có lối đi giữa không?
- Có quay phim hoặc phát trực tiếp không, đội quay là ai?
- Địa điểm có micro hội nghị sẵn không, và có bao nhiêu sự kiện khác chạy cùng toà nhà hôm đó?
- Người dẫn chương trình là MC chuyên nghiệp hay nhân sự nội bộ?
Câu số sáu quan trọng hơn bạn nghĩ. Với MC nội bộ, ê-kíp sẽ dành thêm mười phút lúc soundcheck để hướng dẫn cách cầm micro và chỉ vạch không được bước qua trước loa. Mười phút đó thường tiết kiệm được cả buổi tối.
Nếu bạn đang chuẩn bị hội nghị, tiệc công ty hoặc chương trình có văn nghệ tại TP.HCM, ê-kíp Creps có thể lên cấu hình micro và loa theo đúng sáu câu trên. Xem dịch vụ cho thuê âm thanh ánh sáng sự kiện hoặc gửi kịch bản chương trình qua trang liên hệ để nhận tư vấn cấu hình trước khi báo giá.
Câu hỏi thường gặp
Hội nghị 100 người cần bao nhiêu micro?
Đếm theo tình huống, không theo số khách. Một hội nghị 100 người thường có: một micro bục phát biểu, một hoặc hai micro cầm tay cho MC, một micro cầm tay cho khán giả hỏi đáp, cộng một micro dự phòng. Nếu có toạ đàm, thêm mỗi khách mời một micro cài ve áo. Nếu có văn nghệ, thêm mỗi ca sĩ một micro biểu diễn. Số khách chỉ quyết định số loa và công suất, không quyết định số micro.
Micro cài ve áo có hay bị hú hơn micro cầm tay không?
Có. Micro cài ve áo nằm cách miệng xa hơn micro cầm tay và thu rộng hơn, nên kỹ thuật viên phải mở mức cao hơn, tức là gần ngưỡng hú hơn. Nó hợp với người ngồi yên trong toạ đàm hoặc người thuyết trình đi lại trong khu vực đã tính trước. Với người phải xuống khán giả hoặc đứng gần loa, micro cầm tay an toàn hơn. Nếu cần rảnh tay mà vẫn chống hú tốt, micro đeo tai là phương án giữa hai loại.
Có nên dùng micro không dây cho tất cả các vị trí không?
Không nên. Micro không dây tiện nhưng bị giới hạn bởi số kênh tần số sạch tại địa điểm, và cần pin. Vị trí cố định như bục phát biểu và bàn chủ toạ nên dùng micro có dây, để dành kênh không dây cho MC, ca sĩ và phần hỏi đáp. Hội trường khách sạn lớn có nhiều sự kiện chạy cùng lúc là nơi kênh không dây khan hiếm nhất.
Địa điểm đã có micro hội nghị, có cần thuê thêm không?
Cần, nếu chương trình có phần văn nghệ hoặc ban nhạc. Micro hội nghị để bàn thiết kế cho giọng nói nhẹ trong phòng họp, đưa lên sân khấu có nhạc là hú và bị tiếng nhạc lấn. Điều nên hỏi địa điểm là hệ thống sẵn có nối được vào bàn trộn của đơn vị thuê ngoài không, để hai phần dùng chung một dàn loa.
Micro đang dùng bị hú thì người cầm micro nên làm gì ngay?
Hạ micro xuống ngang ngực, bước lùi một bước ra khỏi hướng loa, và không bịt đầu lưới micro. Kỹ thuật viên sẽ cắt tần số hú trên bàn trộn trong vài giây. Không nên quay micro sang hướng khác hoặc gõ vào micro, cả hai đều làm tiếng hú kéo dài hơn.